A po jetojmë në një shoqëri ku njeriu vlerësohet për karakterin që ka ndërtuar gjatë jetës, për ndershmërinë me të cilën ka përballuar vështirësitë dhe për parimet që nuk i ka shitur as në ditët më të vështira?
Apo në një shoqëri ku admirimi shkon gjithnjë e më shpesh tek ata që dinë të manipulojnë, të përshtaten me çdo pushtet dhe të ndryshojnë fytyrë sa herë që interesi ua kërkon?
A nuk po bëhemi dëshmitarë të një kohe kur dinakëria paraqitet si zgjuarsi, oportunizmi si aftësi dhe mungesa e shtyllës morale si shenjë fleksibiliteti e moderniteti?
Makiavelizmi nuk është më vetëm një koncept që i përket historisë së mendimit politik. Ai është shndërruar në një mënyrë jetese, në një kulturë sjelljeje që ka depërtuar ngadalë në institucionet tona, në marrëdhëniet tona shoqërore dhe profesionale, deri në atë pikë sa shumë prej sjelljeve që dikur do të konsideroheshin të papranueshme sot kalojnë pa shkaktuar as habi dhe as reagim. Është filozofia sipas së cilës rëndësi nuk ka mënyra se si arrin një qëllim, por vetëm fakti që e arrin atë,nuk ka rëndësi sa njerëz dëmton gjatë rrugës, sa besime tradhton apo sa parime shkel, për sa kohë në fund arrin të marrësh pushtetin, privilegjin apo përfitimin që kërkon. Në një klimë të tillë, sinqeriteti fillon të shihet si mungesë zgjuarsie, besnikëria si dobësi karakteri dhe integriteti si një luks i panevojshëm për njerëzit që duan të ecin përpara. Përkundrazi, aftësia për të përdorur të tjerët, për të fshehur qëllimet reale pas fjalëve të bukura dhe për të ndryshuar qëndrime sipas interesit të momentit, paraqitet si aftësi e rrallë dhe si provë inteligjence. Dalëngadalë krijohet një realitet i çuditshëm ku njerëzit nuk gjykohen më për atë që janë, por për atë që mund të ofrojnë, ku miqësitë maten me dobishmërinë e tyre, ku aleancat zgjasin aq sa zgjasin interesat dhe ku besimi, që dikur konsiderohej themeli i çdo marrëdhënieje të shëndetshme, trajtohet si një sentimentalizëm i vjetruar. Në këtë botë, maska fillon të ketë më shumë vlerë se fytyra. Pamja bëhet më e rëndësishme se përmbajtja. Deklaratat kanë më shumë peshë se veprat. Dhe njeriu më i admiruar nuk është domosdoshmërisht ai që ka krijuar diçka me mund e sakrificë, por ai që ka mësuar të lundrojë më mirë mes interesave, intrigave dhe kalkulimeve. Por paradoksi i madh i makiavelizmit është se ai mund të prodhojë fitues, por jo domosdoshmërisht njerëz të respektuar. Mund të prodhojë karriera të shpejta, por jo autoritet moral. Mund të prodhojë pushtet, por jo dinjitet. Mund të prodhojë turma që duartrokasin, por jo njerëz që besojnë sinqerisht. Dhe pikërisht këtu fillon problemi i madh i një shoqërie. Kur manipuluesit shndërrohen në model suksesi, njerëzit e ndershëm fillojnë të ndihen jashtë kohe. Kur oportunistët shpërblehen vazhdimisht, të rinjtë fillojnë të besojnë se parimet janë pengesë dhe jo forcë. Kur hipokrizia ngjitet në majë, autenticiteti fillon të duket si luks për humbësit. Historia, megjithatë, ka treguar vazhdimisht se makiavelizmi është i aftë të fitojë shumë beteja, por rrallë arrin të fitojë gjykimin e kohës. Sepse koha ka një aftësi të veçantë, ajo zhvesh maskat. Ajo largon propagandën, fshin fasadat dhe i lë njerëzit vetëm përballë asaj që kanë qenë në të vërtetë. Njerëzit mund të harrojnë premtime, mund të harrojnë fjalime, mund të harrojnë edhe fitore të mëdha, por shumë rrallë harrojnë mënyrën se si janë trajtuar. Dhe kur një shoqëri fillon të ndërtohet mbi interesin në vend të ndërgjegjes, mbi kalkulimin në vend të ndershmërisë dhe mbi manipulimin në vend të meritës, ajo mund të duket e fortë për një kohë, por në thelb fillon të gërryejë vetveten. Ndoshta sfida më e madhe e kohës sonë nuk është ekzistenca e makiavelistëve. Ata kanë ekzistuar gjithmonë. Sfida e vërtetë është fakti se po mësohemi me ta. Po i pranojmë. Madje, në raste të caktuara, po i admirojmë. Dhe ky është momenti kur makiavelizmi pushon së qeni problem i disa individëve dhe shndërrohet në problem të gjithë shoqërisë.
