Skulptura, gjuha e heshtjes

Ndaje

Skulptura është ndoshta forma më e qetë e artit, por njëkohësisht edhe më e zëshme në kuptim. Ajo nuk flet me fjalë, nuk rrëfen me fjali dhe nuk mbështetet në tingull, por komunikon përmes pranisë, peshës, formës dhe boshllëkut që e rrethon. Është një gjuhë që nuk lexohet me sy të nxituar por me vështrim të ngadalshëm, sikur çdo kthesë e gurit të mbajë brenda vetes një mendim të ngrirë në kohë. Që në fillesat e saj më të hershme, skulptura ka qenë një akt i thellë njerëzor. Njeriu parahistorik, shumë përpara se të shpikte shkrimin, filloi të gdhendë figura në gur, kockë dhe baltë, jo për estetikë në kuptimin që njohim sot, por për të kuptuar botën, për ta përfaqësuar atë dhe për t’i dhënë formë asaj që nuk mund të thuhej me fjalë. Në këtë kuptim, skulptura është një nga format më të hershme të mendimit njerëzor të materializuar. Një nga dëshmitë më të hershme të kësaj marrëdhënieje mes njeriut dhe formës është Venus of Willendorf, një figurë e vogël e gdhendur mijëra vite më parë, e cila nuk mban emër autori, por një peshë simbolike të jashtëzakonshme. Ajo nuk është thjesht një objekt, por një ide e trupëzuar, një kujtesë e lidhjes së njeriut me jetën, pjellorinë dhe misterin e ekzistencës. Ndryshe nga artet që mbështeten në kohë dhe rrëfim, skulptura jeton në hapësirë. Ajo kërkon që njeriu të rrotullohet rreth saj, ta shohë nga kënde të ndryshme, të përballet me dritën dhe hijen që e ndryshojnë vazhdimisht perceptimin. Në këtë mënyrë, ajo nuk ofron një të vërtetë të vetme, por shumë të vërteta të një forme të vetme. Në qytetërimet e mëdha, skulptura u kthye në një gjuhë të pushtetit, të kujtesës dhe të estetikës. Ajo përjetësoi fytyra perandorësh, figura hyjnish dhe ideale të trupit njerëzor, duke e ngritur gurin në nivelin e simbolit. Por pavarësisht ndryshimeve historike, thelbi i saj mbeti i njëjtë, dëshira për të ndalur kohën në një formë të prekshme.Në këtë kuptim, skulptura është një gjuhë e heshtjes që nuk mungon në kuptim, por në zë. Ajo nuk të imponon interpretim, por të fton në reflektim. Nuk të tregon gjithçka menjëherë, por të mëson të shohësh ngadalë, të ndjesh hapësirën, dhe të kuptosh se boshllëku rreth formës është po aq i rëndësishëm sa vetë forma.Dhe ndoshta kjo është arsyeja pse skulptura mbetet kaq e fuqishme edhe sot, sepse në një botë të mbushur me zhurmë, ajo vazhdon të flasë pa zë, duke na kujtuar se disa të vërteta nuk thuhen por qëndrojnë.

Marieta Mërkuri
Marieta Mërkuri
Profesioniste e angazhuar në fushën e medias dhe edukimit, me një përvojë të konsoliduar në gazetari, bibliotekonomi dhe zhvillimin e projekteve edukative, e orientuar drejt etikës, komunikimit dhe kulturës së informacionit. Gazetare dhe lektore e shkencave sociale ajo ndërthur përvojën mediatike me mësimdhënien, duke ofruar komunikim të qartë dhe analiza të argumentuara. Kontributi i saj shtrihet në forcimin e mendimit qytetar dhe në nxitjen e një kulture të përgjegjshme informimi, të mbështetur në saktësi, etikë dhe reflektim.

Brenda Temës

Të Fundit