Ka rrëfime që nuk i përkasin vetëm kohës kur janë shkruar, por i përkasin njeriut në çdo kohë, sepse ato nuk janë thjesht histori për t’u lexuar, por gjendje për t’u përjetuar, dhe njëra prej tyre është udhëtimi i gjatë, i trazuar dhe i përjetshëm i Odiseut, të cilin bota e njeh edhe si Uliksi, një emër që ndryshon gjuhë, por jo thelbin e tij njerëzor, jo mallin e tij të pandërprerë për kthim.Në Odisea, e shkruar nga Homeri, rrëfimi nuk është thjesht një varg aventurash heroike, por një udhëtim i brendshëm dhe i jashtëm njëkohësisht, ku deti nuk është vetëm hapësirë e ujit dhe e stuhive, por një metaforë e madhe e jetës që nuk të lejon kurrë të qëndrosh i njëjtë, sepse çdo valë që vjen, të ndryshon pak, edhe kur ti mendon se po qëndron në vend. Uliksi largohet nga Troja me bindjen se kthimi në Itakë është vetëm çështje kohe, por koha, në këtë rrëfim të lashtë dhe të thellë, nuk sillet si një vijë e drejtë, por si një labirint ku çdo dalje të çon në një hyrje tjetër, dhe çdo fitore e vogël shoqërohet me një humbje të padukshme, sikur jeta të jetë gjithmonë një shkëmbim i heshtur mes asaj që marrim dhe asaj që lëmë pas. Në ishujt ku ndalet, në zërat që e thërrasin të harrojë rrugën e tij, në tundimet që i ofrojnë një paqe të rreme larg shtëpisë, ai nuk përballet vetëm me rreziqe të jashtme, por edhe me një betejë të brendshme që nuk pushon kurrë, betejën midis dëshirës për të ndaluar dhe detyrës për të vazhduar, midis rehatisë së momentit dhe thirrjes së një kujtimi që nuk zbehet. Dhe ndërsa vitet kalojnë në këtë rrëfim që duket sikur nuk njeh fund, Uliksi nuk mbetet thjesht një hero që kërkon shtëpinë e tij, por shndërrohet në simbolin e njeriut që kërkon vetveten përmes humbjeve, vonesave dhe kthimeve të pjesshme, sepse ndonjëherë njeriu nuk e gjen atë që kërkon aty ku mendon se do ta gjejë, por në mënyrën se si ai ndryshon gjatë kërkimit.Rruga e tij është e mbushur me heshtje dhe zëra, me kujtime që e tërheqin prapa dhe të ardhme që nuk i jepet kurrë plotësisht në dorë, dhe pikërisht në këtë ndërthurje të pasigurt lind bukuria e rrëfimit, se udhëtimi nuk është vetëm kalim nga një vend në një tjetër, por një transformim i ngadalshëm i shpirtit që mëson të durojë mungesën dhe të kuptojë vlerën e kthimit.Dhe kur më në fund Itaka shfaqet si një premtim i realizuar, nuk është më vetëm një vend në hartë, por një ndjenjë e fituar me kohë, një kuptim i thellë se gjithçka që ka ndodhur gjatë rrugës nuk ka qenë pengesë për kthimin, por vetë thelbi i tij, sepse pa atë rrugë të gjatë, kthimi nuk do të kishte pasur kurrë kuptim.
Odiseu nuk kthehet thjesht në shtëpi por në një version të vetes që e ka mësuar se largësia nuk është humbje por formim, dhe se ndonjëherë njeriu nuk është ai që largohet apo ai që mbërrin, por ai që ndryshon midis këtyre dy pikave të jetës, pa e kuptuar gjithmonë se pikërisht aty jeton kuptimi i vërtetë i rrëfimit të tij.
Ndaje
