Në vitin 1900, ndërsa Parisi përgatitej të hynte në një epokë të re modernizimi, një prej ndryshimeve më të rëndësishme të qytetit nuk po ndodhte në pallatet mbretërore apo në sallat e ekspozitave, por në rrugë, aty ku njerëzit do të zbrisnin çdo ditë për të udhëtuar me një mjet të ri transporti,metronë. Hapja e metrosë së Parisit, më 19 korrik 1900, shënoi një kthesë të rëndësishme në jetën urbane. Qyteti po rritej, lëvizjet e njerëzve po shtoheshin dhe nevoja për një sistem modern transporti ishte bërë gjithnjë e më e madhe. Por autoritetet e Parisit kërkonin që ky zhvillim të mos ishte vetëm teknik. Edhe pamja e hyrjeve të metrosë duhej të shprehte frymën e një epoke që besonte te risitë dhe te mundësitë e së ardhmes. Për këtë detyrë u zgjodh arkitekti francez Hector Guimard, një nga përfaqësuesit më të njohur të stilit Art Nouveau. Ai mori përsipër të projektonte hyrje që do të dalloheshin nga arkitektura tradicionale parisiene dhe do t’i jepnin qytetit një identitet të ri artistik. Guimard nuk i trajtoi hyrjet e metrosë si struktura të zakonshme inxhinierike. Ai krijoi forma të frymëzuara nga bota bimore, me shtylla të lakuara, elemente që kujtonin kërcellin e luleve dhe detaje dekorative që ndërthureshin natyrshëm me strukturën metalike. Hekuri i derdhur i lejonte të realizonte forma të lira dhe elegante, ndërsa ngjyra e gjelbër i afronte këto struktura me motivet e natyrës. Shkronjat e stilizuara me fjalën Métropolitain, ndriçuesit dekorativë dhe linjat e harkuara krijonin një kompozim që ishte njëkohësisht funksional dhe artistik. Për herë të parë, një element i përditshëm i infrastrukturës urbane mund të tërhiqte vëmendjen si një vepër arti. Kjo ishte pikërisht ideja e Art Nouveau,arti nuk duhej të kufizohej brenda muzeve, galerive apo rezidencave të pasura. Ai mund të gjendej në mobiliet, dritaret, shkallët, reklamat dhe në hapësirat publike ku zhvillohej jeta e zakonshme. Ndër hyrjet më të njohura të krijuara nga Guimard është ajo e stacionit Porte Dauphine, e cila ruhet ende në Paris. E përuruar në vitin 1900, ajo përfaqëson një nga dëshmitë më të rëndësishme të projektimit origjinal të metrosë së kryeqytetit francez. Megjithatë, jo të gjitha hyrjet e tij patën të njëjtin fat. Me kalimin e viteve, një pjesë e madhe u hoqën, pasi shiheshin si struktura të vjetruara ose të papërshtatshme për pamjen moderne që kërkonte qyteti. Ndryshimi i qëndrimit ndaj trashëgimisë arkitekturore bëri që hyrjet e mbetura të fitonin një vlerë të veçantë historike dhe artistike. Sot, ato nuk janë vetëm pika hyrëse drejt një sistemi transporti, por edhe simbole të identitetit të Parisit dhe të një periudhe kur arkitektura kërkonte të pajtonte teknologjinë me bukurinë. Në kapërcyell të shekujve XIX dhe XX, Art Nouveau u përhap në shumë qytete evropiane, nga Brukseli e Vjena deri në Riga dhe Barcelonë. Në secilin prej tyre mori karakteristika të veçanta, por ruajti të njëjtën dëshirë për të krijuar një gjuhë moderne artistike, të shkëputur nga imitimi i drejtpërdrejtë i stileve të së kaluarës. Në Paris, vepra e Guimard-it tregoi se ky vizion mund të zbatohej edhe në projektet e mëdha publike. Hyrjet e metrosë u prodhuan në seri, por ruajtën një identitet estetik që i dallonte nga objektet industriale të zakonshme. Kjo ndërthurje e prodhimit modern me mjeshtërinë artistike ishte një nga tiparet më interesante të kohës. Pas më shumë se një shekulli, hyrjet e metrosë së Guimard-it na kujtojnë se historia e një qyteti nuk ndërtohet vetëm përmes monumenteve madhështore. Ajo formohet edhe nga vendimet e vogla e të mëdha që ndikojnë në jetën e përditshme të banorëve. Në vitin 1900, parizienët zbrisnin përmes këtyre portave për të kapur metronë. Sot, ato na kthejnë pas në një kohë kur e ardhmja imagjinohej jo vetëm si përparim teknik, por edhe si mundësi për ta bërë jetën më të bukur. Dhe ndoshta ky është mësimi më i qëndrueshëm i veprës së Hector Guimard-it, një qytet modern nuk ka pse të zgjedhë mes funksionit dhe estetikës. Ai mund t’i bashkojë të dyja, duke e kthyer edhe një hyrje metroje në një pjesë të historisë së artit.
Hyrjet e metrosë së Parisit,historia e një revolucioni artistik në rrugët e qytetit
