Ka art që e soditim, që e lexojmë dhe artin që na shoqëron në heshtje. Por opera është një prej atyre përvojave të rralla ku njeriu nuk mjaftohet të dëgjojë një histori, sepse, përmes muzikës, zërit dhe dramës, ai e përjeton atë me gjithë qenien e tij. Opera është zëri i shpirtit njerëzor kur fjalët nuk mjaftojnë më. Më 25 tetor, në Ditën Botërore të Operas, ia vlen të ndalemi për një çast përpara këtij arti madhështor, që prej shekujsh bashkon muzikën, letërsinë, teatrin, poezinë dhe artet pamore në një përvojë të vetme. E lindur në Itali në fund të shekullit XVI, opera u bë një nga format më të fuqishme të shprehjes artistike evropiane, duke kapërcyer kufijtë e gjuhëve, të kombeve dhe të kohëve. Në skenën e operas, dashuria nuk është thjesht një ndjenjë, por një forcë që mund të sfidojë fatin. Dhimbja nuk mbetet një përjetim i heshtur, por shndërrohet në melodi. Xhelozia, sakrifica, liria, tradhtia, shpresa dhe vdekja marrin një dimension tjetër, sepse zëri njerëzor arrin të shprehë atë që shpesh fshihet thellë brenda nesh. Kur dëgjojmë një arie të Verdit, duket sikur përballemi me madhështinë dhe brishtësinë e njeriut njëkohësisht. Te Puccini, dashuria merr ngjyrat e një drame që na prek në thellësi. Te Mozart, muzika zbulon zgjuarsinë, ironinë dhe ndërlikimet e natyrës njerëzore. Ndërsa te Wagner, muzika bëhet një udhëtim drejt miteve, fatit dhe pyetjeve të mëdha të ekzistencës. Por madhështia e operas nuk qëndron vetëm te kompozitorët e mëdhenj, te skenat mbretërore, te kostumet e pasura apo te zërat e jashtëzakonshëm. Ajo që e bën të pavdekshme është aftësia për të na kujtuar se, pavarësisht epokës në të cilën jetojmë, njeriu vazhdon të përjetojë të njëjtat emocione thelbësore. Ndryshojnë shoqëritë, ndryshojnë zakonet, ndryshon mënyra se si e shohim botën, por dëshira për të dashur, frika e humbjes, etja për liri dhe nevoja për t’u kuptuar mbeten pjesë e pandashme e qenies sonë. Ndoshta kjo është arsyeja pse një arie e kompozuar dy shekuj më parë mund të na prekë sot po aq sa një rrëfim i jetuar në kohën tonë. Sepse muzika nuk i njeh kufijtë e historisë. Ajo gjen rrugën drejt emocioneve tona edhe kur nuk kuptojmë çdo fjalë të kënduar. Në një botë që lëviz me shpejtësi, ku gjithçka kërkon vëmendje të menjëhershme dhe emocionet shpesh konsumohen në pak sekonda, opera na fton të bëjmë të kundërtën: të ndalemi, të dëgjojmë, të përqendrohemi dhe të lejojmë që arti të na prekë pa nxitim. Ajo kërkon kohë, durim dhe ndjeshmëri, por në këmbim na dhuron diçka që nuk matet me minuta, një përvojë që mund të mbetet gjatë në kujtesë. Opera na mëson gjithashtu se bukuria është rezultat i bashkëpunimit. Pas një interpretimi madhështor qëndrojnë kompozitori, dirigjenti, solistët, kori, orkestra, regjisori dhe një numër i madh artistësh e profesionistësh që punojnë së bashku. Çdo zë ka rëndësinë e vet, çdo instrument kontribuon në tërësinë dhe çdo detaj ndihmon në krijimin e një bote që për pak orë bëhet e besueshme, e gjallë dhe e jona. Në thelb, opera është një dialog mes artit dhe jetës, mes asaj që jemi dhe asaj që ndiejmë, mes heshtjes sonë të brendshme dhe nevojës për t’u shprehur. Në këtë Ditë Botërore të Operas, le t’i japim vetes mundësinë të dëgjojmë një arie, të rizbulojmë një kompozitor apo të përjetojmë për herë të parë magjinë e një skene operistike. Jo domosdoshmërisht për të njohur historinë e muzikës, por për t’i dhënë shpirtit një hapësirë ku mund të ndiejë më shumë. Sepse ka momente kur një fjalë nuk arrin të thotë gjithçka, kur një shikim nuk mund ta shpjegojë dhimbjen dhe kur heshtja bëhet tepër e rëndë për t’u mbajtur. Atëherë vjen muzika. Dhe kur zëri njerëzor ngrihet mbi orkestrën, duket sikur na kujton se, përtej dallimeve tona, të gjithë mbartim brenda vetes të njëjtën nevojë për dashuri, për bukuri dhe për kuptim. Gëzuar Ditën Botërore të Operas! Le të jetojë opera, jo vetëm në skenat e mëdha të botës, por edhe në ndërgjegjen tonë kulturore, si një dëshmi e përjetshme se njeriu, kur nuk mjaftohet më me fjalët, mund ta kthejë shpirtin në muzikë.
