Ka njerëz që ia kushtojnë jetën studimit të mendjes njerëzore, por ka edhe nga ata që, përmes përvojave të tyre më të dhimbshme, arrijnë të kuptojnë se sa e thellë është nevoja e njeriut për të gjetur një arsye për të jetuar, për të shpresuar dhe për të vazhduar përpara edhe atëherë kur jeta duket se i ka mbyllur të gjitha rrugët. Një prej këtyre njerëzve ishte Viktor Frankl, psikiatri dhe neurologu austriak, i cili e shndërroi përvojën e tij të jashtëzakonshme njerëzore dhe profesionale në një nga kontributet më të rëndësishme për të kuptuar botën e brendshme të njeriut, duke na kujtuar se përtej nevojave fizike, sukseseve materiale dhe pritshmërive shoqërore, ekziston një nevojë e thellë që shpesh përcakton mënyrën se si e përjetojmë jetën, nevoja për t’i dhënë asaj kuptim. I lindur në Vjenë në vitin 1905, Frankl u formua në një mjedis intelektual ku psikologjia dhe psikiatria po përpiqeshin të kuptonin më mirë sjelljen njerëzore, vuajtjen psikologjike dhe mekanizmat që ndikojnë në mendimet, emocionet dhe vendimet tona, por ai nuk u mjaftua vetëm me teoritë e kohës, sepse besonte se njeriu nuk mund të kuptohet plotësisht nëse shihet vetëm përmes simptomave, diagnozave apo konflikteve të tij të brendshme, pa marrë parasysh historinë personale, marrëdhëniet, vlerat dhe kuptimin që ai i jep ekzistencës së vet. Nga ky këndvështrim lindi logoterapia, qasja terapeutike që Frankl zhvilloi duke e vendosur kërkimin e kuptimit në qendër të përvojës njerëzore, me bindjen se njeriu nuk jeton vetëm për të shmangur dhimbjen apo për të kërkuar kënaqësi, por ka nevojë të ndiejë se jeta e tij ka një vlerë, se ajo që bën ka rëndësi dhe se ekziston diçka ose dikush për të cilin ia vlen të përpiqet, të marrë përgjegjësi dhe të vazhdojë përpara. Por idetë e tij nuk u formësuan vetëm në auditorët universitarë dhe në zyrat ku trajtonte pacientët, sepse historia e shekullit XX do ta përballte me një realitet që asnjë teori nuk mund ta përshkruante plotësisht pa u përballur me mizorinë e tij. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Frankl dhe familja e tij, për shkak të origjinës së tyre hebraike, u bënë viktima të persekutimit nazist, ndërsa vetë ai u deportua në kampet e përqendrimit, ku humbi njerëz të dashur dhe u përball me urinë, poshtërimin, frikën, sëmundjet dhe pasigurinë e vazhdueshme për jetën, përvoja që e vendosën përballë pyetjeve më të vështira mbi natyrën njerëzore, vuajtjen dhe mundësinë për të ruajtur dinjitetin edhe kur njeriu privohet nga pothuajse gjithçka. Ai nuk doli nga kjo përvojë me pretendimin se vuajtja është e nevojshme për t’u bërë më i fortë, as me idenë se çdo tragjedi ka një shpjegim të drejtë, sepse vuajtja, në vetvete, nuk është as e bukur dhe as e dëshirueshme, por kuptoi se, kur ajo nuk mund të shmanget, njeriu mund të kërkojë një mënyrë për të mos lejuar që dhimbja t’ia shkatërrojë plotësisht ndjenjën e dinjitetit dhe lidhjen me jetën. Pas çlirimit, Frankl iu rikthye profesionit dhe shkroi librin e tij më të njohur, Njeriu në kërkim të kuptimit, në të cilin ndërthuri përvojën personale me reflektimin psikologjik dhe filozofik mbi mënyrën se si njerëzit përpiqen të mbijetojnë në kushte ekstreme, duke theksuar se shpresa, përgjegjësia dhe ndjenja se ekziston një arsye për të vazhduar mund të luajnë një rol të rëndësishëm në qëndrueshmërinë psikologjike të njeriut. Mesazhi i tij mbetet i rëndësishëm edhe sot, kur shumë njerëz përballen me ankthin, vetminë, humbjen, pasigurinë ekonomike, presionin për të qenë të suksesshëm dhe lodhjen që krijohet nga përpjekja e vazhdueshme për t’u përshtatur me pritshmëritë e të tjerëve, sepse, në një shoqëri ku vlera e individit matet shpesh me atë që zotëron, me pozicionin që ka apo me arritjet që mund të tregojë, harrojmë se njeriu ka nevojë edhe për kohë, mirëkuptim, marrëdhënie të shëndetshme dhe hapësirë për të kuptuar veten. Sa herë ndodh që, nga jashtë, një njeri të duket i qetë, i suksesshëm dhe i sigurt, ndërsa brenda vetes të përjetojë një lodhje që nuk di si ta shpjegojë, një trishtim që nuk arrin ta ndajë me të tjerët apo një ndjenjë boshllëku që nuk mbushet as me arritjet për të cilat ka punuar prej vitesh? Pikërisht këtu fillon rëndësia e shëndetit mendor, sepse të jesh mirë nuk do të thotë të mos përjetosh kurrë dhimbje, të mos kesh frikë apo të mos kalosh periudha pasigurie, por të jesh në gjendje t’i njohësh emocionet e tua, të kuptosh kur ke nevojë për ndihmë dhe të mos e shohësh kërkimin e mbështetjes profesionale si një shenjë dobësie, por si një hap të përgjegjshëm drejt kujdesit për veten. Mendimi i Franklit na fton gjithashtu të kuptojmë se kuptimi i jetës nuk gjendet domosdoshmërisht në ngjarje të mëdha, në arritje të jashtëzakonshme apo në ndryshime që të tjerët mund t’i admirojnë, por mund të zbulohet edhe në përgjegjësinë që marrim ndaj njerëzve që duam, në punën që e bëjmë me përkushtim, në një marrëdhënie që na jep mbështetje, në një krijim që shpreh atë që kemi brenda vetes apo në një ditë të zakonshme kur gjejmë forcën të ngrihemi dhe të bëjmë një hap tjetër. Kjo nuk do të thotë se njeriu duhet ta përballojë çdo vështirësi vetëm, se duhet të gjejë patjetër një mësim në çdo humbje apo se mjafton të mendojë pozitivisht për të kapërcyer problemet psikologjike, sepse shëndeti mendor ndikohet nga shumë faktorë biologjikë, psikologjikë dhe shoqërorë, dhe ndonjëherë nevojitet trajtim profesional, mbështetje mjekësore dhe një rreth njerëzish që dinë të dëgjojnë pa gjykuar. Në Tetor, Muajin e Shëndetit Mendor, Viktor Frankl na kujton se njeriu nuk duhet parë vetëm përmes asaj që e mundon, por edhe përmes historisë së tij, vlerave që mbart, marrëdhënieve që ndërton dhe mundësive që ka për të gjetur mbështetje e për të rifituar ekuilibrin e brendshëm. Ndoshta një nga gjërat më të rëndësishme që mund të mësojmë prej tij është se nuk kemi gjithmonë mundësi të zgjedhim gjithçka që na ndodh, por mund të mësojmë të mos e braktisim veten në ditët e vështira, të mos e masim vlerën tonë me gjykimin e të tjerëve dhe të mos e ngatërrojmë forcën me detyrimin për të heshtur, sepse edhe njerëzit më të fortë kanë nevojë të mbështeten te dikush, të shprehin dhimbjen dhe të gjejnë një hapësirë ku mund të jenë vetvetja pa pasur frikë se do të gjykohen. Shëndeti mendor fillon aty ku njeriu i jep vetes të drejtën të mos jetë gjithmonë mirë, por edhe përgjegjësinë për të kërkuar ndihmë, për të kuptuar veten dhe për të mos hequr dorë nga mundësia për të jetuar më mirë. Sepse, nuk është vetëm e rëndësishme sa shumë mund të durojmë, por edhe si kujdesemi për veten gjatë rrugës, çfarë kuptimi u japim përvojave tona dhe sa njerëzore mbetemi ndaj vetes dhe ndaj të tjerëve.
