Çfarë e bën një njeri të ngrihet sërish, kur trupi i tij është dëmtuar rëndë, kur mjekët i kanë thënë se ndoshta nuk do të ecë më kurrë dhe kur një jetë e tërë e kaluar në skenë duket sikur është mbyllur përgjithmonë? Për Ann Sothern, përgjigjja nuk ishte një mrekulli e papritur, por një betejë e gjatë me dhimbjen, me kufijtë e trupit dhe me bindjen se edhe pas goditjeve më të rënda, jeta mund të të rezervojë një kapitull që nuk e ke imagjinuar kurrë. Në moshën shtatëdhjetë e tetë vjeç, pas katërmbëdhjetë vitesh larg ekranit dhe pas një aksidenti që i kishte ndryshuar rrënjësisht jetën, ajo u rikthye në kinema dhe fitoi nominimin e saj të parë për çmimin Oscar, një vlerësim që erdhi jo në fillim të karrierës, kur ëndrrat janë ende të paprovuara, por në një moshë kur shumëkush mendon se koha e mundësive të mëdha ka kaluar. Historia e saj është dëshmi se talenti nuk i bindet gjithmonë kalendarit dhe se fundi i një rruge nuk do të thotë domosdoshmërisht fundi i udhëtimit. E lindur më 22 janar 1909, në Valley City të Dakotës së Veriut, me emrin Harriette Arlene Lake, Ann u rrit në një familje ku muzika ishte pjesë e jetës së përditshme, por edhe ku pavarësia mësohej jo si një ide e bukur, por si një domosdoshmëri. Babai i saj merrej me tregtinë e drithërave, ndërsa nëna, Annette, ishte soprano e formuar profesionalisht, e cila interpretonte dhe jepte mësime muzike, duke u përpjekur të ndërtonte një jetë të qëndrueshme për tri vajzat e saj edhe pasi martesa përfundoi. Kur Ann ishte vetëm katër vjeçe, prindërit u ndanë dhe e ëma mori përsipër rritjen e fëmijëve, duke vazhduar punën dhe duke u përcjellë vajzave një mësim që do të ndikonte në gjithë jetën e saj: një grua duhet të ketë aftësinë të mbështetet te vetja, të sigurojë jetesën e saj dhe të mos e dorëzojë të ardhmen në duart e dikujt tjetër. Muzika u bë dashuria e parë e Ann-it. Ajo nisi mësimet e pianos në moshën pesëvjeçare dhe, kur ishte njëmbëdhjetë vjeçe, interpretonte në kishë, ndërsa shoqëronte të ëmën në turnetë koncertore, duke fituar përvojë dhe duke zbuluar gradualisht se skena mund të ishte më shumë se një pasion fëmijërie: mund të ishte vendi ku do të ndërtonte identitetin e saj. Pas përfundimit të shkollës së mesme, më 1926, ajo u shpërngul në Los Anxhelos, ku nëna e saj punonte si trajnere vokale, dhe shumë shpejt nisi të hynte në botën e argëtimit, duke marrë pjesë në produksione muzikore, duke punuar si valltare dhe duke siguruar role të vogla në filma, përpara se të provonte edhe skenën e Broadway-t dhe të kthehej më pas në Kaliforni. Në këtë rrugëtim, Harriette Lake u bë Ann Sothern, emri me të cilin publiku do ta njihte për dekada, ndërsa talenti i saj muzikor, humori i mprehtë dhe aftësia për të krijuar personazhe të gjalla e të drejtpërdrejta nisën t’i siguronin një vend në industrinë e filmit. Megjithatë, njohja nuk erdhi menjëherë dhe suksesi i madh do të kërkonte ende durim, këmbëngulje dhe një rol që do ta kthente nga një aktore me potencial në një emër të dashur për publikun. Ky rol erdhi në vitin 1939, kur studioja MGM i ofroi mundësinë të interpretonte Maisie Ravier, një vajzë energjike nga Brooklyn-i, e cila udhëtonte nga një vend në tjetrin në kërkim të punës dhe që, pavarësisht vështirësive, gjente gjithmonë mënyrën për t’u ardhur në ndihmë njerëzve që takonte. Personazhi, i mbushur me humor, pavarësi dhe një sinqeritet që nuk e lejonte të heshtte kur kishte diçka për të thënë, u prit me entuziazëm nga publiku dhe u shndërrua në një nga rolet më të rëndësishme të karrierës së saj. Suksesi i filmit solli vazhdime të shumta dhe, mes viteve 1939 dhe 1947, Ann e interpretoi Maisie-n në dhjetë filma, duke e çuar personazhin edhe në radio dhe duke u shndërruar në një nga aktoret e humorit më të njohura të Hollywood-it. Por fama nuk ishte e vetmja gjë që kërkonte. Ann donte të kishte kontroll mbi jetën dhe karrierën e saj, ndaj u përpoq të negocionte kontrata, prodhoi programe radiofonike dhe investoi në fusha të ndryshme, përfshirë pasuritë e paluajtshme, botimin muzikor, një sipërmarrje qepjeje dhe prona në Idaho. Në një industri ku aktoret shpesh duhej të përshtateshin me vendimet e studiove dhe ku ambicia e një gruaje mund të shihej si një sfidë ndaj autoritetit të vendosur, Ann këmbëngulte të merrte pjesë në vendimet që përcaktonin të ardhmen e saj. Kjo pavarësi nuk ia lehtësoi gjithmonë rrugën, por tregoi se ajo nuk dëshironte të ishte thjesht një fytyrë e bukur në ekran, e varur nga dëshirat e të tjerëve, por një profesioniste që synonte të kishte zë edhe jashtë rolit që interpretonte. Kur industria e filmit filloi të ndryshonte dhe komeditë muzikore që e kishin bërë të famshme humbën gradualisht vendin e tyre, Ann nuk priti që Hollywood-i t’i ofronte një mundësi tjetër, por iu drejtua televizionit, një medium që po fitonte gjithnjë e më shumë rëndësi në jetën e publikut amerikan. Në vitin 1953, ajo mori rolin kryesor në serialin Private Secretary, ku interpretonte Susie McNamara-n, një grua inteligjente dhe punëtore që përpiqej të përballonte ritmin dhe sfidat e jetës profesionale. Seriali u bë një sukses i madh, vazhdoi për pesë sezone dhe i solli asaj tri nominime për çmimin Emmy, ndërsa më 1958 nisi The Ann Sothern Show, ku ajo nuk ishte vetëm aktorja kryesore, por mori pjesë edhe në prodhimin e projektit. Me një tjetër nominim për Emmy, Ann dëshmoi se dinte të përshtatej me kohën dhe se një karrierë e gjatë nuk mbahet gjallë vetëm nga kujtimet e suksesit të dikurshëm, por nga aftësia për të nisur përsëri, për të mësuar gjuhën e një mediumi të ri dhe për të mos e konsideruar ndryshimin si kërcënim. Pastaj, në vitin 1973, kur ajo ishte gjashtëdhjetë e katër vjeçe, një aksident i rëndë i ndryshoi jetën në mënyrë dramatike. Gjatë një shfaqjeje në një teatër-restorant në Jacksonville të Floridës, një pjesë e rëndë e skenografisë ra mbi të, duke i dëmtuar rëndë pjesën e poshtme të shpinës dhe nervat e këmbëve. Mjekët e paralajmëruan se mund të mos ecte më kurrë dhe, për një grua që kishte kaluar pjesën më të madhe të jetës duke interpretuar, duke lëvizur nga një skenë në tjetrën dhe duke ndërtuar pavarësinë e saj përmes punës, ky ishte një lajm që kërcënonte jo vetëm shëndetin fizik, por edhe mënyrën se si e kishte njohur veten deri atëherë. Për shumëkënd, një goditje e tillë do të shënonte fundin e një karriere, sidomos në një moshë kur rikthimi kërkon më shumë se dëshirë dhe kur trupi nuk i përgjigjet më lehtë vullnetit. Për Ann-in, megjithatë, ajo që nisi ishte një periudhë e gjatë rehabilitimi, e mbushur me dhimbje, përpjekje të përsëritura dhe përparim të ngadaltë, ku çdo hap duhej fituar me durim. Ajo nuk u rikthye në gjendjen e mëparshme dhe dëmtimet i lanë kufizime të përhershme, por arriti të ecte me bastun dhe, bashkë me këtë aftësi të fituar pas shumë mundimesh, rifitoi një pjesë thelbësore të vetes: mundësinë për të mos qenë tërësisht e varur nga të tjerët. Në vitin 1984, ajo u largua nga Los Anxhelosi dhe u vendos në Ketchum të Idahos, ku nisi një jetë më të qetë, larg ritmit të studiove dhe kërkesave të industrisë së argëtimit, pranë vajzës së saj, aktores Tisha Sterling, dhe mbesës. Pas një karriere të gjatë, e shënuar nga suksese, ndryshime profesionale dhe një aksident që kishte vënë në pikëpyetje të ardhmen e saj, dukej sikur kapitulli i fundit do të ishte një jetë e qetë, larg kamerave. Por jeta ndonjëherë i ruan kthesat më të papritura për momentet kur njeriu nuk i pret më. Në vitin 1987, regjisori Lindsay Anderson i ofroi një rol në filmin The Whales of August, ku interpretonin edhe dy legjendat e kinemasë, Bette Davis dhe Lillian Gish, në rolin e dy motrave të moshuara që kalonin verën pranë bregdetit të Maine-it. Ann do të luante Tisha Doughty-n, mikeshën e tyre plot gjallëri, ndërsa vajza e saj do të interpretonte personazhin në moshë të re. Kështu, në moshën shtatëdhjetë e tetë vjeçe, Ann u kthye në sheshxhirim, duke ecur me bastun dhe duke mbajtur ende mbi trup pasojat e aksidentit që kishte ndodhur katërmbëdhjetë vjet më parë. Por ajo që kishte ndryshuar ishte mënyra se si publiku do ta shihte jo thjesht si një aktore të rikthyer pas një mungese të gjatë, por si një grua që kishte kaluar një përvojë shkatërruese dhe që, megjithatë, kishte ruajtur aftësinë për të sjellë në ekran ngrohtësi, humor dhe një ndjeshmëri të veçantë. Interpretimi i saj u vlerësua gjerësisht dhe, më 17 shkurt 1988, Ann Sothern mori nominimin e saj të parë për çmimin Oscar, në kategorinë e aktores më të mirë në rol dytësor, pas afro shtatë dekadash në botën e argëtimit. Ajo nuk e fitoi çmimin, por nominimi kishte një peshë që shkonte përtej rezultatit të një ceremonie, sepse vinte në fund të një udhëtimi të gjatë dhe të vështirë, pasi një aksident e kishte detyruar të rindërtonte jetën dhe pasi kishte kaluar vite larg ekranit, në një kohë kur shumëkush mund të kishte menduar se mundësitë e saj profesionale kishin përfunduar. Gruaja së cilës i ishte thënë se mund të mos ecte më kurrë, u rikthye për të dëshmuar se talenti mund të mbijetojë edhe kur trupi mbetet i dëmtuar, se mosha nuk e fshin përvojën dhe se njohja mund të vijë edhe atëherë kur njeriu nuk e ka më suksesin si qëllimin e vetëm, por thjesht dëshiron të bëjë atë që ka dashur gjithmonë. Ann i kaloi vitet e fundit të jetës në Idaho, larg zhurmës së Hollywood-it, dhe vdiq më 15 mars 2001, në moshën nëntëdhjetë e dy vjeçe, nga insuficienca kardiake, me vajzën dhe mbesën pranë saj. U varros në Ketchum, larg studiove ku kishte nisur karrierën e saj të jashtëzakonshme, por me një histori që do të vazhdonte të tregonte se çfarë mund të arrijë një njeri kur refuzon ta lejojë një pengesë të vetme të përcaktojë gjithë jetën e tij. Ajo kishte qenë këngëtare dhe interpretuese muzikore, yll i dashur i kinemasë, aktore e suksesshme televizive dhe producente, një grua që kërkoi pavarësinë financiare në një industri të dominuar nga vendimet e të tjerëve dhe që, në fund, arriti një nga vlerësimet më të rëndësishme të karrierës së saj në një moshë kur shumë njerëz mendojnë se koha e fillimeve të reja ka kaluar. Historia e Ann Sothern nuk është thjesht historia e një ylli të vjetër të Hollywood-it që u rikthye në ekran, por e një gruaje që nuk pranoi të identifikohej vetëm me atë që i kishte ndodhur, që nuk e ngatërroi pamundësinë e përkohshme me humbjen e përhershme të shpresës dhe që, edhe pasi jeta i vuri përpara një kufi të dhimbshëm, vazhdoi të kërkonte mënyra për të jetuar me dinjitet dhe për të ushtruar profesionin që kishte dashur. Ndonjëherë, suksesi më i madh nuk është çmimi që merr, roli që interpreton apo duartrokitja që dëgjon, por fakti se, pas një periudhe të gjatë dhimbjeje dhe pas shumë dyshimeve për të ardhmen, gjen sërish forcën të dalësh përpara dhe të bësh atë që dikur të dukej e pamundur. Ann Sothern nuk e lejoi Hollywood-in, aksidentin apo kalimin e viteve të vendosnin se kur kishte përfunduar historia e saj. Ajo vazhdoi të shkruante kapituj të rinj, dhe një nga më të bukurit erdhi në moshën shtatëdhjetë e tetë vjeçe, kur, me një bastun në dorë dhe me gjithë peshën e viteve pas vetes, u rikthye për të marrë nominimin që kishte pritur një jetë të tërë. Sepse ndonjëherë, jeta nuk na jep mundësinë të kthehemi aty ku ishim, por na ofron diçka tjetër, po aq të çmuar, mundësinë për të zbuluar se ende kemi një kapitull për të shkruar.
