Në përvjetorin e 100-të të lindjes, Tish Daija kujtohet si një nga figurat më të rëndësishme të muzikës shqiptare të shekullit XX, një kompozitor që luajti rol vendimtar në formësimin e muzikës skenike dhe simfonike kombëtare. I lindur më 30 janar 1926 në Shkodër, Daija u rrit në një qytet me traditë të pasur kulturore, ku muzika popullore dhe ajo qytetare ushqyen ndjeshmërinë e tij artistike që në moshë të hershme. Formimin profesional e kreu në Konservatorin “Pjotr Iljiç Çajkovski” në Moskë, një nga institucionet më prestigjioze të kohës. Aty ai përvetësoi teknikat bashkëkohore të kompozimit, orkestrimit dhe dramaturgjisë muzikore, të cilat më vonë do t’i përshtaste me mjeshtëri realitetit dhe traditës shqiptare. Kthimi i tij në atdhe shënoi një moment kyç për jetën muzikore të vendit. Vepra më e njohur e Tish Daijës është baleti “Halili dhe Hajria” (1963), i konsideruar si baleti i parë kombëtar shqiptar. Kjo vepër përfaqëson një pikë kthese, pasi ndërthur motivet e folklorit verior me gjuhën e muzikës klasike, duke krijuar një identitet të ri artistik. Muzika e Daijës është e dallueshme për lirizmin, dramatizmin e përmbajtur dhe përdorimin e elementeve popullore pa rënë në folklorizëm të thjeshtë. Përveç baletit, Tish Daija kompozoi muzikë për teatër dhe film, si dhe vepra simfonike e vokale që pasuruan repertorin kombëtar. Paralelisht me krijimtarinë, ai dha një kontribut të rëndësishëm edhe si pedagog, duke formuar breza të rinj muzikantësh dhe kompozitorësh. Një shekull pas lindjes së tij, Tish Daija mbetet simbol i përpjekjes për të ndërtuar një muzikë shqiptare moderne, të rrënjosur në traditë dhe të hapur ndaj botës. Trashëgimia e tij artistike vazhdon të jetë një pikë referimi për kulturën shqiptare dhe një dëshmi e fuqisë së artit për të ndërtuar identitet kombëtar.
