Në një epokë kur Evropa romantike ëndërronte lirinë më shumë sesa e jetonte atë, Lord Bajroni doli përtej kufijve të artit dhe hyri në historinë e gjallë të kombeve. Ai ishte poet i ndjenjës së thellë dhe i shpirtit rebel, por mbi të gjitha një idealist që besonte se fjala e shkruar kishte kuptim vetëm kur shndërrohej në veprim. Romantizmi i Bajronit nuk ishte arratisje nga realiteti, por përballje me të. Në veprat e tij, Greqia shfaqej si djep i qytetërimit evropian, tokë e miteve, e filozofëve dhe e heronjve të lashtë. Por në shekullin XIX ajo ishte e robëruar, e plagosur dhe e përçarë. Pikërisht ky kontrast i dhembshëm e shtyu poetin të largohej nga sallonet aristokratike të Londrës dhe të merrte rrugën drejt Mesdheut Lindor, atje ku historia po shkruhej me gjak. Bajroni nuk erdhi në Greqi si aventurier romantik, por si mbështetës i vendosur i Luftës së Pavarësisë. Ai vuri në shërbim të kryengritjes jo vetëm pasurinë e tij, por edhe emrin, famën dhe energjinë shpirtërore. Në Missolonghi, mes vështirësive të përditshme, konflikteve politike dhe mungesës së mjeteve, poeti u përpoq të bashkonte fraksionet greke dhe të krijonte një ushtri të disiplinuar, një përpjekje po aq ideale sa edhe tragjike. Figura e tij lidhet ngushtë edhe me Ballkanin më të gjerë. Bajroni kishte udhëtuar më herët në trojet shqiptare dhe kishte lënë përshkrime të paharrueshme për shqiptarët, zakonet, trimërinë dhe krenarinë e tyre. Në vargjet e tij Shqipëria shfaqet si tokë malesh të egra dhe njerëzish të lirë në shpirt, një pasqyrim që ndikoi fuqishëm në imagjinatën evropiane të kohës. Për Bajronin, Ballkani nuk ishte periferi e Evropës, por zemra e një drame historike që kërkonte drejtësi. Fundi i tij erdhi jo në lavdinë e betejës, por në heshtjen e dhimbshme të sëmundjes. Më 19 prill 1824, në Missolonghi, Bajroni u shua, duke u shndërruar në simbol të sakrificës romantike. Vdekja e tij tronditi opinionin evropian dhe i dha çështjes greke një jehonë të re politike dhe morale. Ai u bë dëshmi se liria e një kombi mund të preket edhe nga një shpirt i huaj, nëse ai shpirt është i mbushur me ndjenjë njerëzore. Lord Bajroni mbetet figurë unike, poet që e jetoi poezinë e tij, aristokrat që hoqi dorë nga privilegji, dhe europian që e pa Ballkanin jo si skaj të botës, por si burim dinjiteti dhe rezistence. Trashëgimia e tij na kujton se historia nuk ecën vetëm nga ushtritë dhe traktatet, por edhe nga zemrat që guxojnë të digjen për një ideal.
