Ka momente në histori kur popujt arrijnë në një pikë ku e kuptojnë me dhimbje se nuk janë ligjet ato që kanë nevojë për ndryshim por ndërgjegjja. Dhe sot, ndërsa shohim korrupsionin që qarkullon lirshëm si valutë e fortë, skandalet që shfaqen njëri pas tjetrit dhe politikanë që flasin me tone serioze ndërkohë që firmosin në heshtje kontrata që nuk i shërbejnë askujt përveç vetes, del në pah e vërteta më e hidhur, moralit i ka skaduar afati. Në këtë vend ku çdo gjë duhet të ketë afat përdorimi, ushqimet, ilaçet, dokumentet, duket se ka skaduar pikërisht ajo që duhet të ishte e pavdekshme, ndershmëria. Kemi politikanë që e trajtojnë moralin si produkt sezonal, që përdoret vetëm gjatë fushatave dhe harrohet sapo mbyllen kutitë e votimit. Një lloj dekorimi etik, i cili vendoset vetëm kur kamera është ndezur dhe zhduket sapo mbyllet dera e zyrës. Dhe nganjëherë mendoj se çfarë do të thoshin stoikët e lashtë po të na shikonin sot. Seneka do të buzëqeshte hidhur dhe do të na kujtonte se pushteti i jepet vetëm atij që di të sundojë veten, gjë që në realitetin tonë duket më e vështirë sesa zgjidhja e problemeve të energjisë. Mark Aureli do të pyeste me qetësinë e tij të hekurt se si mund të udhëheqë dikush të tjerët kur është shërbëtor i epshit dhe i etjes për pushtet? Pyetje që sot do të tingëllonin gati ironike, pasi përgjigjja është e thjeshtë, munden shumë mirë biles gjë që e tregojnë çdo ditë. Në politikën moderne, morali nuk është filtër por pengesë dhe pengesat hiqen. Shpejt biles prandaj kemi funksionarë që nuk turpërohen të nënshkruajnë tenderë të dyshimtë, të fshehin të vërteta, të shpërndajnë premtime si bonuse festive dhe pastaj, kur kapen, të sillen sikur ndershmëria është një koncept i vjetëruar që nuk ka më aplikim praktik. Dhe në këtë lojë të madhe, qytetari mbetet spektator i pafuqishëm, që sheh me habi se çfarë quhet “normale” në një vend ku abuzimi shpjegohet me qetësi, manipulimi justifikohet me buzëqeshje dhe përgjegjësia zhduket si një fije tymi. Por ndërsa premtimet rreshtohen njëri pas tjetrit, e vetmja gjë që humbet është besimi. Sepse korrupsioni nuk është thjesht vjedhje e pronës publike por vjedhja e shpresës. Por, për fat, moralit i skadon afati vetëm në zemrat e atyre që e kanë shitur, jo tek ata që ende e mbajnë gjallë. Shoqëria ka ende njerëz me ndërgjegje, me ndershmëri, me guxim për të kërkuar drejtësi dhe kjo është arsyeja pse gjithçka nuk ka shkuar dëm. Ende ka njerëz që besojnë se politika duhet të shërbejë dhe jo të grabisë,se pushteti është përgjegjësi dhe jo privilegj, se drejtësia nuk është slogan por detyrim. Por nuk është sistemi ai që duhet të na shpëtojë por njerëzit. Njerëzit që nuk e shesin moralin për favore, që nuk e përdorin ndërgjegjen me orar, njerëzit që e dinë se të drejtën duhet ta mbash edhe kur askush nuk të sheh. Sepse ndryshe nga ata që e kanë konsumuar vlerën e tyre deri në skadencë, ka ende nga ata që mbeten të paepur, të pastër dhe të gatshëm për ta rindërtuar shoqërinë mbi themelet që dikur filozofët i quanin virtyt, drejtësi dhe etikë. Dhe derisa morali të rikthehet në modë, duhet të mos harrojmë një gjë të thjeshtë se kur moralit i skadon afati, është koha të skadojnë disa fytyra politike.
