Në momentin që fillova të përdor sistemet e inteligjencës artificiale në punën time dhe në përditshmëri, kuptova se këto teknologji nuk janë thjesht mjete, por entitete që vendosin për një pjesë të realitetit tonë. AI mund të përshpejtojë vendimmarrjen, të analizojë të dhëna me shpejtësi të papërballueshme për një njeri dhe të ofrojë sugjerime që ndryshojnë mënyrën se si jetojmë dhe punojmë. Por pas kësaj fuqie të jashtëzakonshme qëndron një pyetje e thjeshtë dhe e thellë, kush është përgjegjës për vendimet që ajo merr?
Rreziqet e përdorimit të AI janë të shumta dhe shpesh të padukshme në fillim. Kur algoritmet vendosin për një rezultat pune, një kredit ose një trajtim shëndetësor, si mund të dimë se nuk ekziston një paragjykim i fshehur në të dhënat që i ushqejmë? Kur AI përdoret për mbikëqyrje, privatësia e individit vihet në lojë, ndonjëherë pa asnjë informacion apo zgjedhje të vullnetshme dhe kur makina merr vendime që ndikojnë në jetët e njerëzve, është e qartë se morali dhe etika njerëzore nuk mund të injorohen.Një tjetër shqetësim është ndikimi në punësim. Automatizimi mund të çlirojë njerëzit nga detyra monotone, por gjithashtu kërcënon të largojë profesionistë nga vendet e tyre të punës. Kjo ngre pyetje të mëdha etike. Sa larg mund të shkojmë duke iu besuar makinerive vendime që kanë pasoja reale mbi jetën e dikujt? Si mund të sigurojmë që AI nuk do të thellojë pabarazitë ekzistuese sociale dhe ekonomike? Për shumë ekspertë, përgjigjja është e qartë.AI duhet të rregullohet. Ligjet, rregulloret dhe udhëzimet etike janë të domosdoshme për të mbrojtur individin dhe shoqërinë. Por rregullimi nuk është i mjaftueshëm, përgjegjësia mbetet e njerëzve. Nuk mund të fajësojmë vetëm algoritmin. Njerëzit që e krijojnë, e programojnë, e testojnë dhe e vendosin AI në përdorim janë ata që duhet të vendosin standardet e etikës dhe të mbajnë përgjegjësi për pasojat. Dhe pastaj vjen pjesa më e ndërlikuar, vendosja e ekuilibrit midis inovacionit dhe etikës. AI ofron mundësi që dikur ishin tëpapërballueshme si zbulime shkencore, diagnostikime mjekësore më të sakta, analiza të mëdha të të dhënave që mund të shpëtojnë jetë. Por çdo hap përpara duhet të shoqërohet me vetëdije morale dhe reflektim të vazhdueshëm. Nëse nuk e vendosim etikën në qendër, fuqia e AI mund të kthehet kundër nesh, në mënyra që nuk i kemi imagjinuar.Etika e inteligjencës artificiale nuk është një debat akademik. Ajo është një garanci për të ardhmen tonë, një kujtesë se teknologjia nuk mund të vendoset mbi vlerat njerëzore. Si gazetarë, qytetarë, programues apo ligjvënës, ne kemi detyrën të pyesim gjithmonë. A është ky vendim i drejtë? A respekton privatësinë dhe dinjitetin njerëzor? A nuk po e lëmë automatin të marrë vendime që nuk mund t’i kontrollojmë më pas?
AI është një pasqyrë e zgjuarsisë sonë kolektive dhe si e përdorim atë, si e rregullojmë dhe si e monitorojmë, është reflektimi i etikës sonë. Vetëm përmes një qasje të vetëdijshme dhe përgjegjëse mund të sigurojmë që inteligjenca artificiale të jetë një mjet që shërben njerëzimit, jo një forcë që e rrezikon atë.
Ndaje
