Ka fenomene në natyrë që, edhe pasi i shpjegon shkencërisht, mbeten të mbuluara nga një mister i brendshëm. Ylberi është njëri prej tyre. Mund ta analizosh me optikë, ta përkthesh në formula, ta shpjegosh me refraksion dhe dispersion, por përsëri kur ai shfaqet, të lë pa fjalë dhe ajo heshtje nuk është boshësi por adhurim. Shkencërisht, ylberi krijohet kur rrezja e diellit hyn në një pikë shiu, thyhet, shpërndahet dhe kthehet sërish drejt nesh e ndarë në ngjyra. Çdo ngjyrë vjen nga një kënd tjetër, një lloj harmonie fizike që duket sikur universi ka vendosur të pikturojë qiellin për pak sekonda.Por reflektimi i vërtetë fillon pikërisht këtu. Si ka mundësi që diçka kaq e saktë matematikisht bëhet kaq poetike tek njeriu? Ylberi nuk është thjesht një iluzion optik por një komunikim i heshtur. Mes tokës dhe qiellit
prej mijëra vjetësh, njeriu e ka parë ylberin si një urë. Dhe jo një urë të zakonshme por një urë që lidh dy dimensione, materiale dhe shpirtërore.Toka është pesha jonë, rutina, afati, përditshmëria që kërkon këmbë të forta. Qielli është dëshira, ëndrra, frika, hyjnorja, ajo pjesa jonë që kërkon kuptim. Kur ylberi shfaqet, është sikur na thotë se ka gjithmonë një lidhje midis asaj që jeton dhe asaj që beson.
Në mitologjinë nordike, ylberi është Bifrösti, ura ku perënditë udhëtonin drejt botës njerëzore. Në kulturën greke, ishte shtegu i Irisit, hyjneshës së mesazheve. Në besimet e lashta të Azisë, ai simbolizonte pajtimin e qiellit me tokën pas një konflikti kozmik dhe në shumë tradita afrikane, ylberi është paraqitja e shpirtrave të të parëve që vijnë të qetësojnë tokën pas shirave. Ndërsa për njeriun modern, që e njeh shkencën dhe nuk jeton më me mitet, ylberi ka marrë një kuptim tjetër. Shpresë pas vështirësisë, dritë pas stuhisë, ngjyrë pas mendimeve të errëta. Një metaforë për shpirtin njerëzor.Ylberi është i dukshëm vetëm kur bashkohen dy të kundërta,drita dhe shiu.
E njëjta gjë ndodh edhe me njeriun.Ne shpesh shfaqim ngjyrat tona më të bukura pikërisht pasi kemi kaluar stuhi, pasi kemi qarë, pasi kemi pësuar dicka,pasi kemi luftuar me veten, derisa dritës t’i hapet një çarje për të hyrë. Siç nuk ka ylber pa shi, as njeriu nuk rritet pa sprova dhe siç nuk ka ylber pa dritë, as njeriu nuk mbijeton pa shpresë. Një bukuri që lind nga shkurtësia, ajo që e bën ylberin kaq të çmuar është pikërisht fakti që nuk zgjat. Ai nuk pyet nëse je gati por thjesht shfaqet. Pastaj ikën, pa zhurmë, pa gjurmë, duke lënë pas ndjesinë se diçka e rrallë kaloi para syve të tu.Por pikërisht kjo përkohshmëri na jep mësimin më të vyer se bukuria e jetës nuk qëndron te zgjatja por te momenti, tek ajo çka të prek brenda, jo te ajo çka qëndron jashtë. Ylberi është një kujtesë se çdo gjë e bukur në këtë botë është një dhuratë e përkohshme por e mjaftueshme për të ndezur tek njeriu dëshirën për të vazhduar. Një urë që ekziston vetëm nëse ti je aty, një fakt shkencor i bukur se ylberi nuk është i njëjtë për dy njerëz që e shohin në të njëjtën kohë. Secili sheh versionin e vet, sipas këndit të dritës dhe vendit ku ndodhet. Sa metaforike është kjo? Do të thotë që çdo njeri ka ylberin e vet.Çdo njeri sheh botën me ngjyrat që përputhen me shpirtin e tij.Ajo që tjetri e sheh gri, ti mund ta shohësh si fillim të një dritareje të re. Dhe kështu, midis tokës dhe qiellit, qëndron një hark drite që na thërret të kujtojmë se edhe pas stuhive ka bukuri,se edhe pas lotëve ka ngjyra,se edhe pas humbjes ka dritë,se edhe njeriu, njësoj si drita, është i ndriçuar kur thyhet. Ylberi nuk është thjesht një fenomen natyror por një mesazh i shkruar me dritë në qiell ku në çdo stuhi tënden ka një moment që kthehet në ngjyrë.
Ndaje
