Historia e konsumimit të gështenjës

Ndaje

Gështenja është një frut i egër dhe i kultivuar, i cili ka qenë pjesë e ushqimit të njeriut që në kohët më të lashta. Ajo është përdorur për ushqim që mijëra vjet më parë, kryesisht nga popujt që jetonin në zonat kodrinore dhe malore të Mesdheut dhe Azisë së Vogël. Fillimisht është mbledhur në natyrë, por më pas është kultivuar në mënyrë të qëndrueshme. Grekët e lashtë dhe më pas romakët janë ndër civilizimet e para që përmendin gështenjën në shkrimet e tyre. Historiani grek Dioskoridi e përshkruan si një frut të dobishëm për shëndetin dhe ushqimin. Romakët e përdornin për të bërë bukë dhe gatime të ndryshme, sidomos në vendet ku nuk rritej gruri. Ata madje e shpërndanë pemën e gështenjës në shumë pjesë të Europës gjatë zgjerimit të perandorisë së tyre. Në mesjetë, gështenja mori një rol edhe më të rëndësishëm. Ajo u quajt “buka e të varfërve”, pasi në zonat malore, ku toka nuk ishte e përshtatshme për drithëra, njerëzit përdornin miellin e gështenjës për të bërë bukë. Kjo ishte veçanërisht e zakonshme në rajone si Toskana (Itali), Korsika (Francë), dhe Ballkani, përfshirë edhe Shqipërinë. Në Shqipëri, gështenja është një pjesë e rëndësishme e traditës ushqimore dhe kulturore. Ajo përdoret e pjekur, e zier, në gatime tradicionale dhe për përgatitjen e ëmbëlsirave. Zona si Tropoja, Dibra dhe Puka janë të njohura për pyjet me gështenja të egra dhe të kultivuara. Sot, gështenja vlerësohet si një ushqim natyral dhe i shëndetshëm, i pasur me fibra, vitamina dhe minerale, dhe përdoret gjerësisht në kuzhina tradicionale dhe moderne.

Marieta Mërkuri
Marieta Mërkuri
Gazetare, lektore dhe personalitet mediatik, e njohur për qasjen e saj të mprehtë në hapësirën publike. Si kolumniste dhe zë kritik, ajo ndërthur përvojën në media me punën akademike, duke sjellë analiza të thelluara dhe komunikim të qartë. Ajo kontribuon aktivisht në formimin e mendimit qytetar e akademik dhe në promovimin e një kulture të informimit të saktë.

Brenda Temës

Të Fundit