Në varreza zakonisht mbizotëron një qetësi që nuk kërkon shpjegim, një heshtje e dendur që nuk është bosh, por e mbushur me mungesat e të gjithëve, me kujtime që nuk flasin, por që ndihen. Dhe megjithatë, ndonjëherë, pikërisht në atë qetësi që duket e pandryshueshme, ndodh diçka që e tejkalon logjikën e zakonshme , një prani që refuzon të shuhet, një lidhje që nuk pranon të përfundojë. Kur burri u nda nga jeta, ai la pas jo vetëm një shtëpi dhe një djalë, por edhe një qen që nuk dinte si të jetonte me idenë e mungesës, sepse për të, lidhja nuk ishte një kujtim që mund të vendosej në të kaluarën, por një realitet që vazhdonte të ekzistonte. Djali u përpoq ta mbante pranë, ndoshta më shumë nga ndjenja e detyrimit sesa nga një lidhje e thellë, por qeni u zhduk pa zhurmë, pa lënë gjurmë dhe ajo zhdukje nuk ishte një arratisje, por një kthim drejt asaj që ai njihte si të vetmen pikë referimi. Disa ditë më vonë, lajmi erdhi nga një vend ku zakonisht nuk pret lajme, nga varrezat, ku një qen po gërmonte mbi një varr, si të kërkonte diçka që të tjerët e kishin pranuar si të humbur përgjithmonë. Kur djali shkoi, e gjeti aty , jo si një kafshë të humbur që kishte nevojë për t’u kthyer në shtëpi, por si një qenie që kishte zgjedhur vendin e saj, një vend që për të nuk ishte fundi, por vazhdimësia e një lidhjeje. E mori me vete, duke menduar se gjithçka mund të rikthehej në normalitet, por disa lidhje nuk zhvendosen, nuk binden, nuk përshtaten me rrethanat e reja. Të nesërmen, qeni ishte kthyer sërish, dhe kjo u përsërit disa herë, derisa djali, ndoshta për herë të parë, e kuptoi se nuk kishte të bënte me zakon apo kokëfortësi, por me një formë besnikërie që nuk negocion me realitetin. Dhe e la. Qeni qëndroi aty çdo ditë, jo si një ritual i përsëritur, por si një prani e qëllimshme, si një kujtesë e gjallë e diçkaje që nuk mund të zëvendësohej. Ai sillte ushqim dhe ujë, sikur kujdesi të kishte ende një kuptim, edhe pse ai që duhej ta merrte nuk ishte më. Nuk hante vetë, nuk largohej, nuk lejonte askënd të afrohej, sikur gjithë bota të ishte zvogëluar në atë copë toke ku ai kishte vendosur të qëndronte. Dhe një ditë, pa zhurmë, pa dramë, pa asnjë shenjë që kërkonte vëmendje, ai u shtri mbi atë varr dhe nuk u ngrit më, duke e mbyllur jetën e tij në të njëjtin vend ku kishte vendosur të ruante kujtimin e njeriut të tij më të shtrenjtë, padronit të tij. Ka diçka thellësisht tronditëse në këtë histori, jo për shkak të fundit të saj, por për shkak të mënyrës se si ajo zhvillohet, pa teprime, pa fjalë, vetëm me një qëndrim që mbetet i palëkundur. Sepse kjo nuk është thjesht një histori për një qen besnik por një reflektim mbi një formë dashurie që nuk ndryshon edhe kur gjithçka tjetër ka ndryshuar, një dashuri që nuk kërkon arsye për të qëndruar dhe nuk kërkon leje për të mos u larguar. Njeriu shpesh mëson të largohet, të përshtatet, të harrojë, të gjejë mënyra për të vazhduar përpara, ndërsa ai qen bëri të vetmen gjë që dinte të bënte me dashuri ekstreme, qëndroi në besnikëri të përjetshme. Dhe ndoshta, pa thënë asnjë fjalë, ai la pas një pyetje që nuk është e lehtë për t’u shmangur. Sa prej nesh dinë të qëndrojnë edhe atëherë kur nuk ka më asgjë për të marrë mbrapsht, përveç vetë dashurisë?
