Kur kujtojmë Ditën Botërore të Gjuhës Greke, e shpallur nga UNESCO më 9 shkurt, nuk bëhet fjalë thjesht për një shënim simbolik në kalendar apo një përkujtim formal. Kjo është një ftesë e hapur dhe thellësisht domethënëse, një thirrje që na nxit të reflektojmë mbi rëndësinë jetike të gjuhës si instrument i ruajtjes së kujtesës kolektive, si mjet i fuqishëm për ndërtimin e identitetit kombëtar dhe si një urë që lidh të kaluarën me të tashmen dhe të ardhmen, duke i dhënë çdo brezi kuptim dhe vazhdimësi. Dhionisis Solomos, duke i dhënë jetë çdo vargu të Himnit për Lirinë, nuk shkroi vetëm një poezi, ai krijoi një këngë të pavdekshme, një dritë që ndriçon jo vetëm kujtimet heroike dhe sakrificat e një populli që nuk e humbi kurrë dinjitetin, por edhe të ardhmen e brezave që do të vijojnë të ëndërrojnë dhe të luftojnë për idealet e lirisë, të drejtësisë dhe humanizmit, duke e shndërruar fjalën në një instrument shpirtëror që mbart energji, besim dhe guxim. Çdo varg i këtij Himni është një udhërrëfyes i përjetshëm, një dëshmi se gjuha nuk shërben thjesht për komunikim të përditshëm, por është një arkiv shpirtëror, një pasqyrë e kolektivitetit dhe një mjet për të kuptuar rrënjët tona, aspiratat tona dhe vlerat që na formësuan ndër shekuj. Në këtë kontekst, Dita Botërore e Gjuhës Greke nuk përfaqëson vetëm një aktivitet kulturor, ajo shndërrohet në një manifest të humanizmit, një përkujtues i fuqisë së gjuhës për të lidhur njerëzimin, për të frymëzuar shpirtin dhe për të bashkuar kulturat përtej hapësirave dhe kohës. Ka fjalë që nuk shuhen kurrë, ato nuk njohin kufij dhe jetojnë përtej epokave dhe kontinenteve, duke na kujtuar në çdo moment se kush jemi, nga vijmë dhe çfarë vlerash bartim në shpirt, edhe kur historia dhe koha përpiqen t’i zhdukin ato. Himni për Lirinë i Solomos është një shembull i tillë. Ai nuk është thjesht një letër e mbushur me vargje, por një zë i përbashkët i një kombi, një pasqyrë e aspiratave dhe ëndrrave që mbeten të gjalla dhe të paharrueshme, një testament i përjetshëm i guximit dhe dinjitetit njerëzor. Vargjet e tij të pavdekshme thonë: “Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη
των Ελλήνων τα ιερά
και σαν πρώτα ανδρειωμένη,
χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!”
Cdo rresht përçon një fuqi të jashtëzakonshme, një energji që ka kapur thelbin e një kombi që nuk humbi kurrë besimin te liria dhe dinjiteti i tij, duke qëndruar i palëkundur përballë sfidave të historisë dhe të kohës. Por mbi të gjitha, këto vargje mbajnë një mesazh universal, ato flasin për çdo gjuhë, çdo kulturë dhe çdo zemër që aspiron drejt lirisë, drejt të vërtetës dhe drejt afirmimit të shpirtit njerëzor, duke na kujtuar se disa fjalë janë të përjetshme dhe disa zëra nuk shuhen kurrë, sepse gjuha, në thelbin e saj më të pastër, është jo vetëm mjet komunikimi, por një dritë që ndriçon të shkuarën, përkthen të tashmen dhe frymëzon të ardhmen.
Ndaje
