Kur mendoj për institucionet publike, nuk kam përvojë të drejtpërdrejtë brenda tyre, por çdo vëzhgim i jashtëm më bën të kuptoj rëndësinë e etikës. Një institucion nuk është thjesht një ndërtesë me zyra e letra
por një mekanizëm i ndërlikuar që ndikon në jetën e njerëzve, në shoqërinë e tërë. Çdo vendim, edhe ai më i vogli, ka pasojë dhe këtu pa dyshim hyn roli i etikës. Ajo është ura që mban besimin, transparencën dhe drejtësinë brenda sistemit.Transparenca nuk është thjesht ti raportosh publikut, por të veprosh në mënyrë të qartë dhe të ndershme, pa fshehur informacion që mund të ndikojë në jetën e njerëzve. Kur nuk ka transparencë, hapet rruga për dyshime, për manipulime dhe për një keqbesim që mund të shkatërrojë besimin publik.Llogaridhënia është gjithashtu e rëndësishme. Një vendim publik nuk ekziston vetëm në letrën e tij por ai ka efekt mbi qytetarin që pret shërbimin, mbi komunitetin që varet nga zbatimi i tij. Kur institucionet nuk mbajnë përgjegjësi, çdo rrjedhë e procesit shndërrohet në një terren të pasigurt për qytetarët.Konflikti i interesit është sfida më e fshehtë. Nuk është gjithmonë një përfitim i dukshëm financiar ose privilegj por shpesh është një kompromis i heshtur që fillon me një zgjedhje të vogël dhe më pas përshkallëzohet. Këtu është ku lind korrupsioni moral që shkatërron ngadalë integritetin e institucionit dhe besimin e qytetarëve.Vlerat janë ato që e mbajnë institucionin të drejtë dhe njerëzor. Integriteti, ndershmëria, respekti për ligjin dhe për qytetarin janë shtyllat që nuk shihen gjithmonë, por që mund të rrënohen lehtë. Pa to, çdo procedurë bëhet mekanike, çdo rregull ligjor humbet kuptimin, dhe çdo qytetar ndjehet i braktisur. Etika në punën publike nuk është thjesht një detyrë morale por një garant për shoqërinë. Ajo ndalon që institucionet të shndërrohen në mekanizma të interesit të pakicës dhe siguron që zëri i qytetarit të mbetet i rëndësishëm. Edhe pa e përjetuar drejtpërdrejt, mund të kuptosh se pa etikë, çdo sistem bëhet thjesht një rutinë e ftohtë, dhe çdo vendim humbet dimensionin njerëzor.Etika nuk është e dukshme çdo ditë, nuk shihet në një formular apo në një raport por është prezenca e heshtur që vendos tonin e çdo veprimi. Është ajo që ndalon zyrtarët të devijojnë, që mban shoqërinë të drejtë dhe që u jep qytetarëve besimin se ligjet dhe institucionet janë për ta dhe jo kundër tyre. Pra, të reflektojmë mbi etiken e institucioneve publike do të thotë të kuptojmë se një shoqëri e drejtë nuk është thjesht rezultat i ligjeve apo politikave por e zgjedhjeve morale që secili individ bën çdo ditë. Etika është ajo që i mban bashkë njerëzit dhe institucionet dhe pa të, çdo strukturë e fortë mund të shembet nën peshën e padrejtësisë dhe korrupsionit.
Ndaje
